.

سازمان بازرسی کل کشور, وظایف و اختیارات آن

اصل 174 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به منظور نظارت بر حسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاه‏ های اداری، سازمانی را به نام "سازمان بازرسی کل کشور" پیش‏بینی نمود. بر اساس اصل فوق، این سازمان زیر نظر رئیس قوه قضاییه تشکیل می‏گردد و حدود اختیارات و وظایف آن را قانون مربوط به آن تعیین می‏کند.
 
 

سازمان بازرسی کل کشور

در سال 1360، "قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور" به تصویب رسید. در این قانون تمامی وظایف و اختیارات مربوط به سازمان بازرسی کل کشور مورد اشاره قرار گرفته است. مطابق ماده 2 این قانون، وظایف سازمان بازرسی کل کشور به شرح ذیل است:
 
«الف) بازرسی مستمر کلیه وزارتخانه‏ ها و ادارات و نیروهای نظامی و انتظامی و موسسات و شرکت‏ های دولتی و شهرداری‏ ها و موسسات وابسته به آنها و دفاتر اسناد رسمی و موسسات عام ‏المنفعه و نهادهای انقلابی و سازمان‏ هایی که تمام یا قسمتی از سرمایه یا سهام آنها متعلق به دولت است یا دولت به نحوی از انحاء بر آنها نظارت یا کمک می‏نماید و کلیه سازمان‏ هایی که شمول این قانون نسبت به آنها مستلزم ذکر نام آنها است بر اساس برنامه منظم.
 
ب) انجام بازرسی‏ های فوق ‏العاده بر حسب دستور شورای عالی قضایی و یا به درخواست کمیسیون اصل 90 قانون اساسی مجلس شورای اسلامی و یا بنا به تقاضای وزیر یا مسئول دستگاه‏ های اجرایی ذیربط و یا هر مورد دیگری که به نظر رئیس سازمان و شورای عالی قضایی ضروری تشخیص داده شود.
 
ج) اعلام موارد تخلف و نارسایی ‏ها و سوء جریانات اداری و مالی در خصوص وزارتخانه‏ ها و نهادهای انقلابی (که فهرست آنها به تصویب هیأت وزیران می‏رسد) به نخست وزیر و در خصوص موسسات و شرکت‏ های دولتی وابسته به دولت به وزیر وزارتخانه ذیربط و در خصوص شکایت از شهرداری‏ ها و موسسات وابسته به آنها به وزیر کشور و در خصوص ادارات و سازمان‏ های تابعه و واحدهای مربوط به دادگستری به شورای عالی قضایی و در خصوص موسسات غیردولتی کمک بگیر از دولت به وزارت امور اقتصاد و دارایی.»


وظایف سازمان بازرسی کل کشور

مطابق ماده 6 قانون مذکور، یکی دیگر از وظایف سازمان، اعلام وقوع جرم به مراجع قضایی است؛ به این صورت که هر گاه جرمی ارتکاب یابد و به دنبال آن تعقیب جزایی ضرورت پیدا کند، رئیس سازمان و یا مقامات مأذون از سوی او، گزارش وقوع جرم را همراه با دلایل و مدارک و مستندات به دادستان محل تسلیم می‏کند و پرونده را تا حصول نتیجه پیگیری خواهد کرد.
 
آخرین مورد از وظایف سازمان بازرسی کل کشور عبارت است از گزارش موارد تخلف آیین نامه‏ ها و مدیران دولتی به این صورت که هر گاه گزارش ‏هایی مبنی بر بروز تخلفاتی در ارتباط با آیین‏نامه ‏ها، تصویب ‏نامه ‏ها، بخشنامه‏ ها و یا دستورالعمل‏ های صادره از سازمان‏ های دولتی یا وابسته به دولت به سازمان بازرسی ارائه گردد و یا اشخاص حقیقی یا حقوقی غیردولتی از بروز تخلفات در عملکرد سازمان‏ های موضوع این قانون شکایت کنند، سازمان بازرسی کل کشور موظف است این موارد را جهت رسیدگی و صدور رأی به دیوان عدالت اداری ارسال کند.
 
در جایی که گزارشِ ارائه شده حاوی اطلاعاتی پیرامون تخلف اداری مدیران کل ادارات و مقامات بالاتر تا سطح وزراء و هم طراز آنها باشد که مشمول قانون رسیدگی به تخلفات اداری هستند، سازمان بازرسی گزارش مذکور را به هیأت رسیدگی به تخلفات اداری نهاد ریاست جمهوری ارسال می‏کند و تا حصول نتیجه و صدور رأی پرونده را پیگیری خواهد نمود.
همانطور که مشاهده نمودید بر اساس ماده 2، تمامی مردم می‏توانند از دستگاه ‏های مختلف مذکور در قانون شکایت کنند و در صورت اطلاع از اقدامات غیرقانونی و تخلفات این موسسات، آن را به سازمان بازرسی کل کشور اطلاع دهند. 

سازمان بازرسی کل کشور
 
موضوع شکایت ‏های واصله به سازمان بازرسی کل کشور بسیار متنوع است و شامل مواردی همچون شکایت اشخاص از دستگاه‏ های اجرایی کشور به واسطه جریان اداری نامناسب آن سازمان و نقض قوانین و مقررات، شکایت مربوط به جذب، استخدام و گزینش در دستگاه‏ های اجرایی و دانشگاه‏ ها، شکایت و اعتراض نسبت به انجام مزایده‏ ها و مناقصات، شکایت اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی راجع به آیین ‏نامه‏ ها و تصویب‏ نامه ‏ها وبخش ‏نامه‏ ها و دستورالعمل‏ های دستگاه‏ های اجرایی و سازمان‏ های دولتی می‏شود.
 
همچنان که پیش از این گفته شد، پس از آنکه وقوع تخلف محرز گشت، گزارش مربوط به آن جهت رسیدگی و صدور رأی به دیوان عدالت اداری ارسال می‏گردد.
ذکر این نکته ضروری است که شکایت از رفتارهای مجرمانه (تصرفات غیرقانونی، اختلاس، تحصیل مال از طریق نامشروع، تضییع اموال دولتی و...) بانک‏های دولتی یا سایر موسسات و دستگاه‏ های اجرایی و دولتی هم می‏بایست در این سازمان مطرح گردد. چنانچه شاکی علیه چنین موسساتی در دادسراهای عمومی و انقلاب اعلام جرم کند، باز هم مانع از رسیدگی سازمان بازرسی کل کشور به چنین جریانات سوئی نیست.
هیأت‏ های بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به شکایت با عضویت یک نفر از قضات منصوب رئیس قوه قضاییه تشکیل می‏گردند و خارج از نوبت و طبق قانون رسیدگی به تخلفات اداری به شکایات رسیدگی می‏کنند.
 
سازمان بازرسی کل کشور
 

طرح شکایت علیه دستگاه ها و سازمان ها

طرح شکایت علیه عملکرد دستگاه ‏ها و سازمان‏ های اجرایی ظرافت ‏ها و پیچیدگی‏ های فراوانی دارد که عدم رعایت آنها منجر به رد شکایت و متضرر شدن شاکی می‏گردد. در این راستا شاکی می‏بایست از مشاوره ‏های حقوقی وکلا و مشاوران متخصص در حوزه صلاحیت ‏های سازمان بازرسی کل کشور بهره گیرد. تشخیص اینکه دستگاه‏ اجرایی و موسسه مورد شکایت، دولتی باشد و موضوع قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور قرار گیرند، از عهده ‏ی افراد نا آشنا به این خارج است. شکایات می‏بایست تنها علیه شرکت‏ ها و موسسات و ارگان‏ های دولتی و یا موسسات و شرکت‏ های عام ‏المنفعه و یا سازمان‏ هایی طرح گردد که تمام یا قسمتی از سرمایه و یا سهام آنها متعلق به دولت است و یا دولت به یک طریقی به آنها نظارت دارد؛ در غیر این صورت سازمان عدم صلاحیت خود را در رسیدگی به شکایت اعلام می‏نماید.
بدیهی است که سازمان بازرسی کل کشور صلاحیت رسیدگی به شکایت از اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی، شکایت از مراجع قضایی، دیوان عدالت اداری، تخلفات مربوط به مطبوعات، تصمیمات شورای عالی انقلاب فرهنگی یا تصمیمات دیوان محاسبات کشور و... را ندارد.
 
همچنین نحوه طرح و تنظیم شکایت ‏نامه بسیار مهم است. اینکه شکایت‏نامه‏ ها مستند و مستدل باشد و صرفاً یک اتهام واهی را به دستگاه‏ های اداری و اجرایی وارد نکنند، اهمیت بسیاری دارد؛ چرا که مسئولیت مطالب اظهارشده و اتهامات وارد شده بر عهده شاکی است و اوست که باید صحت ادعای مطرح شده را اثبات نماید. همچنین شاکی باید بداند که اگر مرجع مورد شکایت را به درستی در شکایت‏نامه خود ذکر نکند، با رد شکایت مواجه خواهد شد.
 
شاکی باید بداند در صورتی که شکایتی مشابه شکایت او  قبلاً مطرح شده باشد و به سازمان ارسال شده باشد، سازمان بازرسی کل کشور به آن رسیدگی نخواهد کرد؛ مگر آن که موضوع مورد شکایت وی با شکایاتی که سابقاً طرح شده است، متفاوت باشد. تشخیص این که شکایت مورد طرح، تکراری نباشد، تنها از سوی یک وکیل باتجربه در حوزه سازمان بازرسی ممکن است.
 
موسسه حقوقی دادیستا مفتخر است که با وکلا و مشاوران حقوقی مجرب و مسلط در زمینه‏ های مختلف حقوقی از جمله حوزه صلاحیت سازمان بازرسی کل کشور، همکاری می‏کند. مخاطبین محترم می‏توانند پیش از طرح هرگونه شکایت علیه سازمان ‏ها و دستگاه‏ های موضوع قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، با وکلای مجموعه دادیستا مشورت نمایند و در صورتی که موضوع، قابلیت طرح در سازمان داشته باشد، شکایت طرح گردد و شکایت‏نامه ‏ی مستدل و مستند در سریع‏ترین زمان ممکن تنظیم و ثبت شود. وکلای مجموعه تا پایان رسیدگی و صدور رأی در کنار شاکی خواهند بود و مشاوره‏ های حقوقی لازم را ارائه خواهند داد.
 
امتیاز شما به این مقاله از 1 تا 5 چند است؟

نظرات (0)

فرم ثبت نظر

تماس با مشاوران دادیستا