.

مقررات فیفا در مورد حق ورود زنان به استادیوم ‏ها

دسته بندی

با فشارهای پیاپی فیفا، سرانجام در هجدهم مهر سال 1398 (10 اکتبر 2019)، در روز بازی میان تیم‏های ملی ایران و کامبوج، زنان ایرانی پس از چهل سال اجازه یافتند تا به عنوان تماشاگر در  استادیوم آزادی حضور پیدا کنند. پس از آن رویداد تاریخی، فیفا در 10 دسامبر (19 آذر 98) یک هیات را به ایران اعزام نمود تا در مورد یافتن راهی برای باز شدن درب ورزشگاه‏ها به روی زنان، بحث و تبادل نظرهایی صورت گیرد. در آن جلسه این تعهد از سوی معاون وزیر ورزش وقت (محمدرضا داورزنی) و سرپرست وقت فدراسیون فوتبال (حیدر بهاروند) داده شد که زنان علاوه بر بازی‏های ملی، اجازه یابند در تمامی مسابقات آتی لیگ قهرمانان آسیا که در ایران برگزار می‏شود و نیز همه بازی‏های لیگ خلیج فارس، از ماه ژوئن (دی ماه) حضور یابند.
در بهمن ماه همان سال، فیفا مجددا با ارسال نامه‏ای به فدراسیون فوتبال ایران که آن روزها نیز تحت سرپرستی حیدر بهاروند اداره می‏شد، روی مسئله حضور زنان در استادیوم برای بازی‏های لیگ ایران تاکید کرد. در متن نامه مذکور اشاره شد: «موضوع: پایان ممنوعیت حضور زنان در مسابقات در ایران آقای رئیس/ سرپرست موقت طی ماه‌های اخیر، سازمان‌های ما پیشرفت‌های زیادی را در مورد پایان‌دادن به موضوع ورود زنان به ورزشگاه‌ها در ایران رقم زدند. در تاریخ ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹، ما لحظه‌ای تاریخ را تجربه کردیم، زمانی که چندین هزار زن توانستند بلیط بخرند و یک بازی مهم فوتبال را در کشور ایران، برای اولین‌بار بعد از حدود چهار دهه تماشا کنند. این گام مهم با تلاش‌های فوق‌العاده حرفه‌ای تیم فدراسیون فوتبال ایران و مقامات مربوطه امکان‌پذیر شد، اتفاقی که بابت آن تشکر خودمان را از شما و از دولت شما بار دیگر ابراز می‌کنیم. در تاریخ ۱۰ دسامبر 2019، هیاتی از فیفا به ایران آمدند تا در مورد پیدا کردن راهی برای بازشدن درِ ورزشگاه‌ها برای زنان در ایران، بحث و تبادل‌نظر کنند. راهی که بر مبنای تجربه موفق ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹ تحقق پیدا کند.
 
در آن جلسه تعهدات زیر از سوی معاون وزیر ورزش و جوانان و رییس فدراسیون فوتبال ایران مورد موافقت قرار گرفت:  
زنان اجازه خواهند یافت تا در تاریخ ۲۶ مارس ۲۰۲۰ در مسابقه تیم ملی ایران مقابل هنگ‌کنگ در ورزشگاه آزادی حضور یابند.
 
 با افزایش چشمگیر تعداد صندلی‌های در دسترس برای زنان در مقایسه با مسابقه ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹،  زنان اجازه خواهند یافت تا در همه مسابقات آتی لیگ قهرمانان آسیا که در ایران برگزار می‌شود حضور یابند. 
زنان اجازه خواهند یافت تا در همه بازی‌های ملی و بازی‌های لیگ خلیج فارس از ماه ژوئن ۲۰۲۰ حضور یابند.
 
موضع قطعی فیفا همچنان این است که فرایند تحول باید طبق توافق انجام‌شده ادامه یابد و من تمایل دارم به شما مجددا بابت حمایت کامل فیفا در اجرای تعهدات توافق‌شده در جلسه ۱۰ دسامبر ۲۰۱۹ اطمینان دهم. در این زمینه، هیئت اعزامی فیفا گام‌های آماده‌سازی اولیه را طی می‌کند تا بار دیگر از تیم فدراسیون فوتبال ایران در اجرای پروتکل‌های اجرایی برای مسابقه بین‌المللی بعدی حمایت کند.»
 
آخرین اولتیماتوم فیفا به فدراسیون فوتبال ایران، مبنی بر رفع ممنوعیت حضور زنان در استادیوم‏ها به آبان ماه سال 1400 برمی‏گردد که فیفا تاکید کرد در صورتی که مواردی همچون اصلاح اساسنامه فدراسیون فوتبال، خصوصی‏سازی باشگاه‏ها، عدم دخالت دولت در فوتبال و رفع ممنوعیت ورود زنان به ورزشگاه‏ها تا 11 اسفند ماه سال 1400 صورت نگیرد، فوتبال ایران به طور کامل تعلیق می‏شود و از راهیابی به جام جهانی محروم خواهد شد.
 
حال سوال اینجاست که فیفا بر اساس چه قانون یا مقرراتی چنین الزامی را برای فدراسیون‏ها از جمله فدراسیون فوتبال ایران ایجاد می‏کند؟
فیفا در قوانین و مقررات گوناگون خود به نحوی به اصل منع تبعیض و از جمله تبعیض جنسیتی (منع حضور زنان در ورزشگاه‏ها یکی از تبعیض‏هایی است که علیه زنان به واسطه جنسیتشان صورت می‏گیرد) اشاره کرده است. برای مثال ماده 13 "آیین‏نامه انضباطی فیفا" مصوب 2019 اشاره می‏کند:
« 1) هر کسی (مطابق ماده 3 این آیین‏نامه اشخاص و نهادهایی که مشمول این مقررات می‏شوند عبارتند از: فدراسیون‏ها، اعضای فدراسیون‏ها به ویژه باشگاه‏ها، مقامات، بازیکنان، مسئولان مسابقه، واسطه‏ها، عاملان رسمی برگزاری مسابقه دوستانه، هر کسی که توسط فیفا انتخاب یا انتصاب شده باشد تا ماموریتی را انجام دهد، به ویژه درباره یک بازی، مسابقات یا سایر رخدادهایی که توسط فیفا سازماندهی می‏شود) که از طریق کلمات یا رفتار (یا هر وسیله دیگری) تحقیرآمیز، تبعیض‏آمیز، یا نفرت‏انگیز به عزت یا تمامیت یک کشور، یک شخص، یا گروهی از افراد به دلیل نژاد، رنگ پوست، قوم، ریشه‏های ملی یا اجتماعی، جنسیت، معلولیت، گرایش‏های جنسی، زبان، مذهب، عقیده سیاسی، ثروت، تولد یا هر وضعیت شخصی دیگر یا هر چیز دیگری توهین کند، باید حداقل 10 جلسه یا یک دوره مشخص محروم شود یا با هر اقدام انضباطی مناسب دیگری مجازات شود.
 
2) اگر یک یا چند نفر از هواداران یک فدراسیون یا هواداران باشگاه درگیر رفتارهایی باشند که در بند 1 توضیح داده شده است، فدراسیون یا باشگاه مربوطه تحت اقدامات انضباطی زیر قرار خواهند گرفت:
 
الف) برای بار اول، بازی کردن با تعداد محدودی از تماشاگران و جریمه حداقل 20 هزار فرانک سوئیس.
 
ب) در صورت تکرار یا اگر شرایط لازم را داشته باشد، اقدامات انضباطی از قبیل اجرای طرح پیشگیری، جریمه، کسر امتیاز، انجام یک یا چند بازی بدون تماشاگر، محرومیت از بازی کردن در یک ورزشگاه خاص، ممانعت از حضور در یک بازی، اخراج از رقابت‏ها یا سقوط به دسته پایین‏تر می‏تواند نسبت به فدراسیون یا باشگاه مربوطه اعمال شود.
 
3) افرادی که مخاطب مستقیم رفتارهای تبعیض آمیز بالقوه بوده‎اند، می‏توانند از طرف نهاد قضایی مربوطه دعوت شوند تا اظهارات خود را به صورت شفاهی یا کتبی ارائه دهند.
 
4) به جز شرایط استثنایی، اگر یک مسابقه به دلیل رفتارهای نژادپرستانه و یا تبعیض‏آمیز توسط داور متوقف شود، آن مسابقه باید به عنوان جریمه (با باخت تیم مقصر) تمام شده اعلام شود.»
 
در اینجا ذکر یک نکته ضروری است، اصل منع تبعیض که در ماده 13 مورد اشاره قرار گرفته‏ است و تمامی افراد مورد اشاره در ماده 3 را از انجام آن گونه رفتارها منع می‏کند، تنها ناظر به مسابقات، رویدادها و افرادی است که زیر نظر مستقیم فیفا فعالیت می‏کنند.
 
به این ترتیب مجازات نمودن فدراسیون فوتبال ایران به خاطر انجام رفتارهای حاوی پیام تبعیض جنسیتی (منع حضور زنان در استادیوم‏ها) در مسابقات داخلی یا سایر مسابقاتی که مستقیما زیر نظر فیفا سازماندهی نمی‏شوند، با استناد به ماده مذکور، ممکن نیست. این مسئله، یکی از انتقاداتی است که به مقررات انضباطی فیفا وارد می‏شود؛ چرا که جامعیت لازم را ندارد و تمامی مسابقات رسمی و غیر رسمی را در بر نمی‏گیرد.
مسابقاتی که مستقیما زیر نظر فیفا سازماندهی می‏شوند عبارتند از: جام جهانی فوتبال در رده بزرگسالان، زیر 17 سال، زیر 20 سال و نوجوانان، جام جهانی فوتبال ساحلی، جام جهانی فوتسال فیفا و جام کنفدراسیون‏ها، فوتبال در بازی‏های المپیک تابستانی، رقابت‏های باشگاهی فیفا (جام باشگاه‏های فوتبال جهان، جام جهانی باشگاه‏های فوتبال زنان)، رقابت‏های فیفا برای تیم‏های ملی زنان. به این ترتیب مسابقاتی همچون رقابت‏های لیگ قهرمانان آسیا و یا مسابقات لیگ داخلی (لیگ برتر، حذفی و...) از شمول ماده 13 خارج‏اند.
 
در کنار آیین نامه انضباطی فیفا، مقرراتی همچون مقرره "گوناگونی و منع تبعیض در فیفا"  مصوب سال 2018، "کد اخلاقی فیفا" مصوب 2019 نیز به منع تبعیض اشاره نمودند.
 
مقرره گوناگونی و منع تبعیض در فیفا با هدف احترام به تنوع فرهنگ، زبان، دین، جنسیت، نژاد، رنگ پوست و نیز سایر تنوعات میان نوع بشر تصویب شد. در این مقرره اشاره شده است نژادپرستی و تبعیض، کلیت و تمامیت جوامع را تحت تاثیر قرار می‏دهد و فوتبال نیز در اینجا استثنا نیست. فیفا در این مقرره به صورت کلی به بیان تاریخچه اقدامات خود برای مبارزه با هر نوع تبعیض و یا نژاد پرستی پرداخته است. 
 
بند اول ماده 22 کد اخلاقی فیفا نیز به مقوله منع تبعیض می‏پردازد. این بند مقرر می‏کند: «1. اشخاصی که در محدوده این قانون قراردارند (مطابق بند دوم مقدمه این قانون، اشخاصی که در محدوده این قانون قرار دارند عبارتند از: اعضای هیات مدیره (از جمله اعضای شورا)، اعضای کمیته‏ها، داوران، کمک داوران، مربیان، تمرین‏دهنده‏ها یا اشخاص دیگری که مسئولیت فنی دارند، کادر پزشکی یا اداری در فیفا، کنفدراسیون‏ها، اعضای اتحادیه‏ها یا اعضای لیگ‏ها یا باشگاه‏ها یا همه افراد دیگری که موظف به مطابقت با مقررات فیفا (به جز بازیکنان و واسطه‏ها) هستند.)، نباید عزت یا یکپارچگی یک کشور، اشخاص حقیقی، یا مجموعه‏ای از افراد را از طریق ذکر کلماتی که تحقیرآمیز، تبعیض‏آمیز باشند، مورد خدشه قرار دهند یا اقداماتی را انجام دهند که نوعی توهین به نژاد، رنگ پوست، قومیت، ملیت، جایگاه اجتماعی، جنسیت، ناتوانی جسمی، زبان، مذهب، اعتقاد سیاسی، یا هر اعتقاد دیگر، ثروت، تولد یا هر وضعیت دیگر، گرایش جنسی و یا هر دلیل دیگری در افراد و گروه‏ها، باشد.» همچنین بند سوم همین ماده به مجازات‏ زیر پا گذاشتن مقرره بند اول این ماده اشاره می‏کند: «نقض این ماده، جزای نقدی متناسب (حداقل 10 هزار فرانک سوئیس) و نیز منع از انجام هر گونه فعالیت فوتبالی مرتبط برای حداکثر دو سال را به دنبال خواهد داشت. در پرونده‏های شدیدتر و مهم‏تر و یا در حالت تکرار رفتارهای مذکور، ممنوعیت از انجام هر گونه فعالیت فوتبالی مرتبط تا حداکثر پنج سال قابل تمدید است.» 
 
به نظر می‏رسد فیفا با استناد به دو مقرره فوق و نیز با استناد به  اصول رفتاری فیفا (FIFA Code Of Conduct) و مقررات عام حقوق بشری، این حق را برای خود قائل می‏شود که به تمامی فدراسیون‏ها و یا اعضا و کارمندان زیر مجموعه خود گوشزد کند، تحت هیچ شرایطی و در هیچ مسابقه‏ یا رویدادی حق انجام رفتارهای تبعیض‏آمیز ندارند و در صورت ارتکاب این نوع رفتارها، مستحق تحمل مجازات و محرومیت‏ (که حسب مورد توسط فیفا تعیین می‎شود) هستند. اصل هفتم از اصول ده گانه رفتاری فیفا (به صورت غیرمستقیم) به ممنوعیت انجام هر گونه رفتار تبعیض‏آمیز اشاره می‏کند. در مقرره "اصول رفتاری فیفا برای اشخاص ثالث" (Code Of Conduct for third parties - FIFA) نیز اشاره شده است فوتبال به دنبال آن است که تمامی حقوق انسانی و حقوق بشری که در سطح بین‏الملل پذیرفته شده است را ارج نهد و برای تحقق آنها در هر گونه فعالیت مرتبط با فوتبال تلاش کند. همچنین برابری همه انسان‏ها (چه زنان و چه مردان) از حیث حیثیت و حقوق در مواد اول و دوم اعلامیه حقوق بشر نیز مورد اشاره قرار گرفته است و هر نوع تبعیض قائل شدن میان آنها نهی شده است.
 فدراسیون فوتبال ایران برای ممانعت از اعمال مجازات‏های‏ مورد نظر فیفا، می‏بایست هر چه سریعتر چاره‏ای بیندیشد و مجوز حضور زنان را در بازی‏هایی که فیفا تعیین کرده است، صادر کند. مجوزی که با توجه به استدلال‏هایی که پیش از این بیان شد، منع شرعی و حقوقی ندارد.
 
 
امتیاز شما به این مقاله از 1 تا 5 چند است؟

نظرات (0)

فرم ثبت نظر

دسته بندی

تماس با مشاوران دادیستا