.

بررسی ماجرای لغو بازی دوستانه ایران و کانادا از منظر حقوق ورزشی

دسته بندی

ماجرای لغو بازی دوستانه ایران و آمریکا این روزها تبدیل به یکی از موضوعات پر سروصدای بسیاری از محافل ورزشی شده است. داستان از این قرار است که فدراسیون‏های فوتبال ایران و کانادا با هدف آماده‏سازی تیم‏های ملی خود برای حضور قدرتمند در جام جهانی 2022 قطر، تصمیم به برگزاری یک بازی دوستانه در تاریخ 5 ژوئن (بامداد 16 خرداد) در کشور کانادا گرفتند و در همین راستا یک قرارداد بین دو فدراسیون مذکور امضا شد. در حالی که مسئولان فدراسیون فوتبال ایران مشغول تهیه مقدمات سفر به کانادا و اخذ ویزا برای کادر تیم ملی بودند، فدراسیون فوتبال کانادا با صدور بیانیه‏ای اعلام کرد که این بازی لغو شده است. متن بیانیه از این قرار بود: «فدراسیون کانادا با حسن نیت تلاش می‏کند که برای آمادگی تیم ملی مردان خود جهت حضور در جام جهانی قطر 2022، اطمینان حاصل کند. در هفته گذشته، وضعیت غیر قابل دفاعِ ژئوپولتیکِ (سیاست جغرافیایی) میزبانی از ایران، به میزان قابل توجهی تفرقه ایجاد کرد و در واکنش به آن، این مسابقه لغو شد. ما عوامل بیرونی را در انتخاب حریف مناسب، در فرایند اولیه خود در نظر گرفته‏ایم، تلاش خواهیم کرد حرکت رو به جلو را بهتر انجام دهیم. ما سخت در تلاشیم یک حریف جایگزین پیدا کنیم و به همه خریداران بلیط اطلاع داده شد که مبلغ پرداخت شده را عودت می‏دهیم.»
پس از این بیانیه موجی از اعتراض‏ها از سوی مسئولان فدراسیون فوتبال و دراگان اسکوچیچ، سرمربی تیم ملی ایران، ایجاد شد و نیز کارشناسان حقوق ورزشی دیدگاه‏های خود را در این زمینه بیان کردند.
یکی از اقدامات مرسوم در زمینه انعقاد قراردادهای بین‏المللی این است که طرفین پیش از امضای قرارداد اصلی، یک قرارداد دیگری به نام NDA (A non-disclosure agreement) امضا می‏کنند. این قرارداد در واقع جهت ایجاد تعهد برای عدم افشای اطلاعات و جزئیات قرارداد اصلی، منعقد می‏گردد. قرارداد امضا شده مابین فدراسیون ایران و کانادا هم حاوی ویژگی محرمانه است و انتشار این قرارداد از سوی ایران می‏تواند تبعات بدی را به دنبال داشته باشد. از طرف دیگر غیر قابل انتشار بودن این قرارداد کار را برای بررسی دقیق آن از منظر حقوق ورزش دشوار می‏کند؛ چرا که هیچ کس به مفاد و جزئیات این قرارداد و توافقات میان طرفین، آگاه نیست. 
 
به طور کلی بر اساس قوانین بین‏المللی از جمله قانون سوئیس (که یکی از منابع مورد استناد فیفا و CAS  (دیوان داوری بین‏المللی) است) در خصوص فسخ قراردادهای مرتبط با بازی‏های دوستانه ملی، دو حالت را می‏توان متصور شد. یا دو کشور توافق می‏کند که در صورت فسخ یک طرفه قرارداد، مبلغ مشخصی به  عنوان جریمه پرداخت شود یا آنکه این مبلغ مشخص نمی‏شود و مقام رسیدگی کننده به دعوا با توجه به اراده طرفین اوضاع و احوال حاکم بر قرارداد، لزوم پرداخت غرامت را استنباط می‏کند و مبلغی را به عنوان جریمه تعیین می‏کند. محمد جماعت مدیر رسانه‏ای تیم ملی، در یکی از مصاحبه‏های خود اعلام نمود: «در قرارداد میان طرفین، مبلغی به عنوان غرامت گنجانده نشده است؛ چرا که هزینه‏ها و درآمدهای طرفین متفاوت است. فدراسیون فوتبال ایران جمع درآمدها و هزینه‏های خود را به عنوان مبلغ غرامت از این فدراسیون پیگیری خواهد کرد.» 
 
از مدت‏ها پیش مسئولان فدراسیون فوتبال و نزدیکان به تیم ملی، اعلام کردند که فدراسیون فوتبال کانادا قرار است در ازای برگزاری این بازی دوستانه، چهارصد هزار دلار به ایران بپردازد. لغو این بازی، علاوه بر خسارت چهارصد هزار دلاری، فرصت دو بازی دوستانه را (بازی با تیم ملی کانادا و تیم ملی اکوادور که قرار بود هر دو بازی در کشور کانادا برگزار گردد) از تیم ملی ایران گرفت. ضمن اینکه این اقدام، برنامه‏ریزی جهت آماده‏سازی تیم ملی ایران را در طولانی‏ترین FIFADay قبل از جام با مشکل مواجه ساخت. یکی از مهم‏ترین پیامدهای منفی این فسخ یکجانبه، خدشه‏دار کردن اعتبار فوتبال ایران در مجامع بین‏المللی بود. به صورتی که پس از این اتفاق، تیم ملی در یافتن یک رقیب دوستانه جایگزین، دچار مشکل شد.
 
مجموع خسارات نامبرده و این نکته که فدراسیون کانادا با توجه به مسائل سیاسی بازی را لغو نمود، دلایلی است که مسئولان ایران را مجاب کرده است تا به دنبال شکایت از فدراسیون فوتبال کانادا باشند. چنانچه در قرارداد منعقده میان ایران و کانادا به میزان وجه التزام و مبلغ غرامت ناشی از لغو بازی‏های دوستانه‏ای که قرار بود ایران در این کشور انجام دهد، اشاره شده باشد، مطالبه این غرامت کار پیچیده‏ای نیست. همچنین در حالتی که مبلغ غرامت در قرارداد ذکر نشده باشد، ولی از اوضاع و احوال حاکم بر قرارداد و اراده دو طرف، لزوم پرداخت غرامت (در صورت لغو بازی یا بازی‏های دوستانه) استنباط شود، مقام رسیدگی کننده بنا به تشخیص خود و با توجه به مواردی همچون زیان چهارصد هزار دلاری ایران و خدشه دار شدن اعتبار فدراسیون آن، از دست رفتن فرصت آماده‏سازی در طولانی‏ترین فیفا دیِ قبل از جام جهانی و... مبلغی را تعیین می‏کند و به آن حکم می‏دهد. لازم به ذکر است که اگر ایران و کانادا در قراردادی که منعقد شد، لزوم پرداخت هرگونه غرامت در صورت لغو بازی یا بازی‏های دوستانه را نفی کرده باشند، غرامت قابل مطالبه نیست چون این درخواست، بر خلاف توافق طرفین است. در صورتی که طرفین قرارداد مرجع صالح برای حل اختلاف را معین نکرده باشند، قانوناً پرونده ابتدا در فیفا و سپس در دیوان داوری بین‏المللی قابل طرح است.
 
ذکر این نکته ضروری است که تشخیص نهاد یا فرد لغو کننده بازی اهمیت فراوانی دارد. چنانچه خود فدراسیون کانادا بازی را لغو نموده باشد، شخصاً محکوم به پرداخت غرامت خواهد شد ولی اگر شخص ثالثی (همچون اسپانسر یا اسپانسرهای‏ مالی رویداد موردنظر) موجب لغو بازی شده باشد، الزامات و تبعات ناشی از لغو بازی، گریبانگیر او خواهد شد. 
فدراسیون فوتبال ایران نباید در شکایت از کانادا عجله کند. بهترین راه این است که کمیته‏ای متشکل از مثلاً سه حقوقدان مسلط به حوزه‏های مختلف حقوقی همچون حقوق قراردادها، حقوق بین‏الملل، حقوق فوتبال و... ایجاد گردد. برای اطمینان از صلاحیت حقوقدانان انتخابی، میتوان حضور آنها در کمیته را منوط به تاییدیه وزارت ورزش و جوانان و نیز فدراسیون فوتبال کرد. این کمیته می‏بایست تلاش کند تا با بیشترین سرعت و دقت ممکن قرارداد منعقده را بررسی نماید و اقدامات حقوقی لازم و از جمله تنظیم شکایت‏نامه را متناسب با شرایط مقرر در قرارداد، انجام دهد. تعداد سه نفر، از آن جهت معقول است که هم همفکری و تشریک مساعی متناسب صورت می‏گیرد و هم آن که تعداد آنقدر زیاد نیست که اصل محرمانگی قرارداد را مورد خدشه قرار دهد.
 
در آخر لازم به یادآوری است که فدراسیون‏های ورزشی و بالاخص فدراسیون‏ فوتبال می‏بایست در روند تدوین و امضای قراردادهای بین‏المللی خود تجدیدنظر نمایند. در بسیاری از مواقع مسئولان فدراسیون‏ها در تنظیم قراردادهای بین‏المللی، مقامات و بخش‏های حقوقی را در جریان امور قرارداد نمی‏گذارند و بدون مشورت، اقدام به امضای قرارداد می‏نماید و پس از آن که فاجعه‏ای بین‏المللی رخ داد با توسل به بخش حقوقی، انتظار معجزه دارند. یکی از مهم‏ترین شاهد مثال‏ها در این مسئله قرارداد فاجعه‏بار مارک ویلموتس سرمربی سابق تیم ملی فوتبال ایران است. اشتباهاتی اساسی که هزینه‏ای بالغ بر 6 میلیون یورو به ایران تحمیل کرد.
پیشنهاد می‏شود که زین پس در هر گونه قرارداد بین‏المللی از مشاوره‏های تخصصی حقوق‏دان‏های حاذق در امر حقوق فوتبال استفاده شود. ضمن اینکه نگارش قراردادها به زبان انگلیسی مسئله‏ای است که نباید بی‏توجه از آن گذشت. به خاطر دارید که یکی از بند‏های عجیب مورد استناد ویلموتس جهت درخواست غرامت از ایران آن بندی است که به پرداخت 3 ماه غرامت از سوی فدراسیون ایران اشاره می‏کند. در انتهای این بند یک عبارت کوتاه آمد که عبارت بود از or certain fee  (یا یک مبلغ مشخص). عدم توجه به بار حقوقی این سه کلمه و عدم تسلط امضاکنندگان قرارداد به معنای انگلیسی این عبارت موجب شد که ویلموتس به جای مطالبه 3 ماه غرامت، درخواست پرداختی 6 میلیون یورویی داشته باشد.
 
به این ترتیب مهم‏ترین مسئله در انعقاد قراردادهای آتی استفاده از نیروی حقوقی زبده و آشنا به زبان انگلیسی است. چه بسا اگر در فرایند تدوین قرارداد میان ایران و کانادا افرادی مسلط به حقوق فوتبال دخیل بودند، حتما در متن قرارداد مبلغ غرامت در صورت فسخ یک طرفه و نیز مرجع حل اختلافات احتمالی را می‏گنجاندند تا فدراسیون فوتبال کانادا نتواند به این آسانی بازی را لغو کند و ایران را از یکی از بهترین فرصت‏های آماده‏سازی جهت حضور در جام جهانی، محروم نماید.
موسسه حقوقی دادیستا یکی از معدود موسسات حقوقی است که در حوزه حقوق ورزش و از جمله حقوق فوتبال کار می‏کند. به صورتی که یکی از دپارتمان‏های تخصصی این موسسه، مربوط به حقوق ورزش است. تجربه موفق این موسسه در پرونده‏های مختلف ورزشی نشان دهنده استفاده از بهترین حقوقدانان و وکلای متخصص در این زمینه است. این موسسه آمادگی خود را جهت ارائه مشاوره تخصصی حقوقی به فدراسیون‏های ورزشی و نیز افراد درگیر با ورزش حرفه‏ای اعلام می‏نماید.
 
امتیاز شما به این مقاله از 1 تا 5 چند است؟

نظرات (0)

فرم ثبت نظر

دسته بندی

تماس با مشاوران دادیستا